Bệnh Đau Nửa Đầu

Đau nửa đầu cũng không hẳn là bệnh khó chữa, khó khắc phục, nếu bạn hiểu về nó, sử dụng thuốc hợp lý và có những biện pháp rèn luyện giúp phòng ngừa thì có thể cải thiện rất đáng kể

Bài viết này chúng tôi sẽ giúp bạn hiểu về bệnh đau nửa đầu là gì? Cách điều trị và phòng ngừa nó như thế nào? Những biện pháp dùng thuốc hay không dùng thuốc

Bệnh đau nửa đầu
Bệnh đau nửa đầu

Đau nửa đầu hay đau đầu vận mạch là bệnh gì?

Đau nửa đầu (đau đầu vận mạch) là bệnh lý do yếu tố vận động của mạch máu.

Khi gặp các yêu tố tác động, các mạch máu xuất hiện sự co thắt bất thường, đặc biệt ở vùng sọ não và thái dương. Hoạt động co thắt này dẫn đến một số vị trí trên não bộ thiếu máu tạm thời và rối loạn nồng độ chất dẫn truyền thần kinh Serotonin gây ra đau dữ dội.

Đau đầu được xác định do vị trí của cơn đau và đặc điểm bệnh lý của cơn đau: đau nửa bên đầu từng cơn hoặc đau liên tục, thời gian đau có thể kéo dài từ 4 giờ đến vài ngày.

Thường gặp ở thanh niên và trung niên, mức độ thường gặp nữ giới nhiều hơn nam giới (số lượng nữ giới gặp tình trạng đau nửa đầu cao gấp 3 lần nam giới), và đau nửa đầu có yếu tố di truyền trong gia đình.

Nguyên nhân

Hiện nay, nguyên nhân dẫn đến tình trạng đau nửa đầu vẫn chưa được minh chứng rõ ràng.

Theo các báo cáo khoa học chứng minh có sự liên quan chặt chẽ của sự xuất hiện cơn đau nửa đầu với các yếu tố sau:

Thiểu năng tuần hoàn não:

Tình trạng này hay gặp ở người trung niên trở đi. Thiếu máu cung cấp cho một bên bán cầu não trái hoặc phải thường dẫn đến tình trạng đau đầu kéo dài, theo định kỳ kèm theo biểu hiện chóng mặt, và có thể dự đoán được.

Bệnh đau nửa đầu
Bệnh đau nửa đầu do thiểu năng tuần hoàn não

Thay đổi nội tiết tố:

Vấn đề thường gặp ở nữ giới đặc biệt vào 2 ngày trước chu kỳ kinh nguyệt và 3 ngày sau khi chu kỳ kinh kết thúc, hoặc phụ nữ thời kỳ tiền mãn kinh.

Thời điểm này hàm lượng hormon estrogen bị giảm đi dẫn đến nhiều chất hóa học trong các chuyển hóa của cơ thể bị ảnh hưởng, người phụ nữ sẽ nhạy cảm hơn với các cơn đau.

Thay đổi về cảm xúc:

Trạng thái stress, căng thẳng, trầm cảm, kích động, sock là những thay đổi cảm xúc tiêu cực dễ dẫn đến cơn đau đầu.

Chế độ ăn uống, sinh hoạt

Tình trạng mất ngủ, hay sử dụng những đồ uống chứa chất kích thích như bia, rượu, cafe cũng là những nguyên nhân gây gia tăng cơn đau nửa đầu.

Một vài loại thực phẩm được chế biến sẵn như xúc xích, thịt xông khói… chứa hàm lượng chất bảo quản cao có tác động trực tiếp lên mạch máu, là nguyên nhân dẫn đến cơn đau nửa đầu ở những người có cơ địa nhạy cảm, người lớn tuổi.

Bệnh đau nửa đầu
Chế độ ăn cho bệnh đau nửa đầu

Thay đổi thời tiết hoặc thay đổi môi trường sống:

Ở những người có cơ địa nhạy cảm hoặc có tiền sử gia đình hay bị đau đầu, thường rất nhạy cảm với sự thay đổi về nhiệt độ, độ ẩm, áp suất không khí.

Những người này thường xuất hiện cơn đau sớm hơn và mức độ dữ dội hơn những người bình thường.

Triệu trứng

Đối với một cơn đau nửa đầu điển hình, ngoài triệu chứng đau nửa đầu còn có những biểu hiện khác được chia thành 3 giai đoạn.

Giai đoạn tiền triệu (triệu chứng báo trước cơn đau):

đau cổ, thèm ăn, khát nhiều tiểu nhiều, ngáp nhiều, thay đổi tâm trạng từ bình thường sang trầm cảm hoặc kích thích, dễ cáu giận, táo bón, khó tiêu…

Giai đoạn đau:

đau một bên đầu (trái hoặc phải), buồn nôn, nôn, chóng mặt, nhạy cảm với ánh sáng hoặc âm thanh, trầm cảm và có biểu hiện suy sụp, kém tập trung…

Thời gian và mức độ diễn ra ở mỗi thể trạng khác nhau thường không giống nhau. Diễn biến nhanh và tình trạng mạnh, thời gian đau kéo dài thường phải có những điều trị tích cực và kịp thời.

Giai đoạn hậu chứng:

cơ thể mệt mỏi, uể oải, kém tập trung, suy nhược, chán ăn, chóng mặt… Những triệu chứng này xảy ra sau khi cơn đau đầu kết thúc và giai đoạn này có thể kéo dài đến 24 giờ.

Phân loại

Đau đầu vận mạch hay đau nửa đầu có 2 cách phân loại thường gặp. Dưới đây là cách phân loại theo vị trí đau.

Đau nửa đầu bên trái

Đau nửa đầu bên trái là triệu chứng thường gặp nhất của hội chứng đau nửa đầu. Theo thống kê bệnh viện Bạch Mai, bệnh này chiếm tỉ lệ tới 45% số người gặp hội chứng đau nửa đầu.

Bệnh đau nửa đầu
Bệnh đau nửa đầu bên trái

Vị trí đau thường ở 1/2 vùng đầu bên trái và thường phổ biến ở người trẻ tuổi hơn là người già.

Mức độ đau cũng khác nhau ở mỗi thể trạng, theo thống kê nữ giới thường có triệu chứng đau buốt dữ dội thời gian ngắn hoặc đau âm ỉ, tê bì thời gian kéo dài. Giai đoạn hậu chứng cũng kéo dài và gây tình trạng suy nhược, trầm cảm, mệt mỏi… ở người phụ nữ nhiều hơn đàn ông.

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là do sự co giãn bất thường của mạch máu não bên trái. Yếu tố thường được ghi nhận có tác động trực tiếp đến tình trạng này là do thay đổi thời tiết, áp lực công việc stress, thay đổi nội tiết hay yếu tố di truyền gây nên.

Những người thường xuyên gặp tình trạng này nên có chế độ tập luyện thể dục thể thao nhẹ nhàng, nghỉ ngơi đúng giờ và ăn uống sinh hoạt hợp lý.

Đau nửa đầu bên phải

Đau nửa đầu bên phải có vị trí ở 1/2 vùng đầu bên phải và có mức độ phổ biến cao ở người nữ giới trẻ tuổi, và mức độ thường gặp đứng thứ 2 trong hội chứng đau nửa đầu.

Người bệnh thường có cảm giác đau giật nhói, giật thót theo nhịp mạch đập, đau nửa bên đầu như búa bổ, đau tăng hơn khi vận động.

Các cơn đau dữ dội, kéo dài từ vùng thái dương đến vùng trước trán, người bệnh thậm chí phải ôm đầu khi muốn vận động. Giai đoạn hậu chứng cũng gây nên tình trạng mệt mỏi, suy nhược…

Nguyên nhân của tình trạng này là sự co giãn bất thường của mạch máu bên não phải. Chế độ luyện tập thể thao thường xuyên và sinh hoạt hợp lý là điều nên làm để giữ sức khỏe tốt, hạn chế tình trạng này.

Đau nửa đầu vai gáy hoặc đau nửa đầu sau gáy

Thực chất đây là vấn đề thuộc nhóm bệnh lý cơ xương khớp gây ra, và triệu chứng đau nửa đầu là hệ quả của bệnh lý vai gáy đặc biệt là thoái hóa đốt sống cổ. Thoái hóa gây ra chèn ép, dẫn đến thiểu năng tuần hoàn hệ động mạch đốt sống.

Khác với các loại khác, đau nửa đầu vai gáy thường đi kèm với những triệu chứng rất đặc trưng: đau vai lan sang cổ, vai.

Đau mỏi dài ngày kèm tê bì các chi nửa người bên trái hoặc bên phải,  kết hợp với đau căng cứng cơ vai, cổ. Có nhiều trường hợp con đau nhức dữ dội, giật theo sự căng cơ.

Theo thống kê tại bệnh viện Bạch Mai, 60-70% bệnh nhân mắc bệnh lý đốt sống cổ gặp vấn đề đau nửa đầu kèm theo.

Những biện pháp massage, ngồi thiền, bấm huyệt được kết hợp giúp bệnh nhân thư giãn và cải thiện vấn đề bệnh rất tốt.

Đau đầu chóng mặt buồn nôn

Đây là biểu hiện thường rất hay gặp ở bệnh đau đầu vận mạch hoặc một số bệnh mạn tính khác.

Nguyên nhân thường là do thiểu năng tuần hoàn não, rối loạn tiền đình, đau nửa đầu gây ra.

Những biện pháp vật lý trị liệu, thể dục thể thao nhẹ nhàng và chế độ nghỉ ngơi điều độ có tác động tốt giúp làm giảm triệu chứng bệnh.

Đối tượng mắc bệnh

Phụ nữ nội tiết tố thay đổi: thời kỳ tiền mãn kinh, chu kỳ kinh nguyệt

Người có cường độ làm việc và học tập cao, hay gặp áp lực và căng thẳng, có thói quen sinh hoạt không điều độ

Người trung niên hoặc lớn tuổi gặp những bệnh mắc kèm như: thoái hóa đốt sống, vôi hóa đốt sống, thoát vị đĩa đệm, mất ngủ, suy nhược cơ thể, rối loạn tuần hoàn máu não…

Điều trị

Phương pháp không dùng thuốc:

Dùng tinh dầu: thường được dùng ngoài để xoa bóp, hít, xông giúp tạo cảm giác dễ chịu, giúp lưu thông máu huyết. Liệu pháp này đơn giản, dễ thực hiện và thường được áp dụng dùng một số loại tinh dầu nhẹ như: bạc hà, oải hương…

Vận động: tập yoga, thiền, aerobic, dưỡng sinh… là những biện pháp vận động giúp cải thiện sức khỏe, giảm thiểu căng thẳng và trầm cảm, giúp máu huyết lưu thông.

bệnh đau nửa đầu
bệnh đau nửa đầu

Nên được duy trì vận động nhẹ nhàng ít nhất 30 phút mỗi ngày đối với với trung niên và lớn tuổi, phụ nữ có cơ địa nhạy cảm.

Việc tăng cường vận động được chứng minh có tác dụng tích cực đến việc làm giảm thời gian, giảm tần suất và giảm cường độ của chứng đau nửa đầu.

Vật lý trị liệu: phương pháp này được áp dụng khi xuất hiện cơn đau ở mức độ nhẹ đến vừa, hoặc kết hợp  với sử dụng thuốc khi cơn đau nặng thường ở bệnh nhân mạn tính.

Một số mẹo trị đau nửa đầu như sau

Phương pháp dùng thuốc:

Thuốc cắt cơn:

Theo khảo sát có 80-90% bệnh nhân xuất hiện cơn đau đầu sẽ sử dụng thuốc giảm đau không cần kê đơn mua tại các hiệu thuốc như: paracetamol, ibuprofen, aspirin hoặc một số loại thuốc giảm đau thần kinh khi có biểu hiện căng thẳng thần kinh.

Nhưng trên thực tế, rất nhiều trường hợp không đáp ứng với các thuốc giảm đau thông thường này. Các thuốc đặc hiệu được bác sỹ kê đơn dùng như Flunarizine (Sibelium 5mg) dùng đơn độc hoặc kèm với các thuốc trị triệu chứng khác.

Thuốc dự phòng:

Liệu pháp dự phòng được các bác sỹ và dược sỹ khuyên dùng ở phần lớn bệnh nhân có yếu tố nguy cơ hoặc có tiền sử bị đau nửa đầu là các sản phẩm nguồn gốc thảo dược.

Các dòng sản phẩm nguồn gốc thảo dược thường có tính an toàn khi sử dụng kéo dài, giúp tăng sức bền và sức chịu đựng của tế bào thần kinh, tăng cường lưu thông tuần hoàn và hoạt động ổn định của vận mạch.

Theo tổ chứ y tế thế giới WHO, việc dùng kết hợp sản phẩm nguồn gốc thảo dược và các thuốc tây trong cơn đau đầu cấp tính giúp hiệu quả điều trị rõ rệt hơn.

Theo một số bác sỹ thường khuyên bệnh nhân sử dụng thuốc hoạt huyết dưỡng não để uống phòng bệnh đau nửa đầu

Thuốc điều trị triệu chứng dùng kèm:

Trong đợt cấp của cơn đau nửa đầu có thể xảy ra nhiều triệu chứng đi kèm.

Vì vậy, người bệnh cũng có thể cần dùng đến nhiều loại thuốc khác nhau giúp giảm triệu chứng như thuốc chống nôn, thuốc đường tiêu hóa chống táo bón, thuốc bổ cơ thể…

Những thuốc này được dùng tùy thuộc vào tình trạng của bệnh nhân.

Phòng ngừa bệnh đau nửa đầu

Giữ lối sống lành mạnh: nghỉ ngơi và làm việc hài hòa, ngủ đủ giấc, luyện tập thể dục thể thao nâng cao thể trạng. Ngoài ra chế độ dinh dưỡng cũng có ảnh hưởng lớn đến bệnh đau nửa đầu nên cần hạn chế thực phẩm chế biến sẵn.

Bổ sung sản phẩm bổ dưỡng cho não bộ: Thực phẩm bảo vệ sức khỏe là cần thiết và cần được bổ sung định kỳ theo liều lượng được khuyến cáo của chuyên gia y tế đối với người có yếu tố nguy cơ.